دانشگاه سمنان تحقیقات آزمایشگاهی دامپزشکی 2821-0506 18 1 2026 04 19 Ultrasonographic Evaluation of Morphological Characteristics and Volume of the Normal Thyroid Gland in Turkmen Horses and Its Association with Biochemical Parameters ارزیابی اولتراسونوگرافی ویژگی‌های مورفولوژیک و حجم غده تیروئید طبیعی در اسب‌های ترکمن و ارتباط آن با پارامترهای بیوشیمیایی 10610 10.22075/jvlr.2026.39705.1195 FA میلاد صمدی پور گروه علوم درمانگاهی دامپزشکی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران محمد نصراله‌زاده ماسوله گروه علوم درمانگاهی دامپزشکی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران سعید عظمایی گروه علوم درمانگاهی دامپزشکی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران سعید بکایی بخش اپیدمیولوژی و بیماری های مشترک انسان و دام، گروه بهداشت مواد غذایی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه تهران، تهران، ایران Journal Article 2025 11 13 This study investigated the effects of age, sex, and body weight on thyroid gland dimensions and serum biochemical parameters in Turkmen horses. Twenty-eight horses were categorized by age (<36 months vs. ≥36 months) and sex. Univariate ANCOVA models were used to examine effects on thyroid dimensions and serum parameters, with weight as a covariate. For thyroid dimensions, sex significantly influenced length and volume of right and left lobes, with mares having larger dimensions. However, low adjusted R² values (0.013-0.211) suggested model over fitting due to small sample size. For biochemical parameters, weight significantly predicted TG, cholesterol, ALP, T4, and T3 (P<0.05). Age significantly affected ALT (P=0.005), and sex significantly affected ALP (P=0.040), with higher adjusted R² values (0.556-0.796) indicating more reliable models. While sex may influence thyroid morphology in horses, these findings are preliminary due to overfitting. Biochemical parameters showed more robust associations with weight, age, and sex. Larger studies are needed to confirm these observations. این مطالعه به بررسی تاثیر سن، جنس و وزن بدن بر ابعاد غده تیروئید و پارامترهای بیوشیمیایی در اسب‌های ترکمن پرداخت.<br />۲۸ رآًس اسب بر اساس سن (کمتر از ۳۶ ماه در برابر ۳۶ ماه و بیشتر) و جنس گروه‌بندی شدند. برای بررسی اثرات این عوامل بر ابعاد تیروئید و پارامترهای بیوشیمیایی سرم از مدل‌های آنالیز کوواریانس یک‌طرفه استفاده شد و وزن به عنوان متغیر همراه در نظر گرفته شد.<br />در ارتباط با ابعاد تیروئید، پارامتر جنس عامل معنی‌داری بر طول و حجم لوب‌های راست و چپ بود و این ابعاد در مادیان‌ها بزرگ‌تر بود. با این حال، مقادیر پایین مجذور R تعدیل‌شده (013/0 تا 211/0) نشان‌دهنده برازش بیش از حد مدل به دلیل حجم کم نمونه بود. برای پارامترهای بیوشیمیایی، وزن به طور معنی‌داری پیش‌بینی‌کننده مقادیر تری‌گلیسیرید، کلسترول، ALP، T4 و T3 بود (P<0.05). سن، تاثیر معنی‌داری بر  ALTو جنس، تاثیر معنی‌داری بر ALP  داشت. همچنین، مقادیر بالاتر مجذور R تعدیل‌شده (556/0 تا 796/0) برای این پارامترها نشان‌دهنده قابلیت اطمینان بیشتر مدل‌ها بود.<br />اگرچه جنس ممکن است بر ریخت‌شناسی غده تیروئید در اسب‌ها تاثیرگذار باشد، این یافته‌ها به دلیل برازش بیش از حد مدل، مقدماتی هستند. پارامترهای بیوشیمیایی ارتباط قوی‌تری با وزن، سن و جنس نشان دادند. برای تایید این مشاهدات، انجام مطالعات با حجم نمونه بیشتر ضروری است.<br /><strong> </strong> https://jvlr.semnan.ac.ir/article_10610_69eabfac08e7e45fbb3b028f7f947478.pdf