دانشگاه سمنان تحقیقات آزمایشگاهی دامپزشکی 2821-0506 18 1 2026 03 21 Investigation of the Effects of Diazepam and Sertraline on Gene Expression in Chronic Stress-Induced Depression in Zebrafish (Danio rerio) as an Animal Model بررسی اثرات دارو‌های دیازپام و سرترالین بر بیان ژن در افسردگی ناشی از استرس مزمن در ماهی زبرا (Danio rerio) به‌عنوان مدل حیوانی 117 133 10903 10.22075/jvlr.2026.37436.1162 FA شهاب تیرگر فاخری گروه دامپزشکی، واحد بابل، دانشگاه آزاد اسلامی، بابل، ایران رضا چنگیزی گروه دامپزشکی، واحد بابل، دانشگاه آزاد اسلامی، بابل، ایران 0000-0002-6643-1212 حامد منوچهری گروه دامپزشکی، واحد بابل، دانشگاه آزاد اسلامی، بابل، ایران علی تهمتن نژاد عمران گروه دامپزشکی، واحد بابل، دانشگاه آزاد اسلامی، بابل، ایران محدثه نجار زاده آهنگر کلایی گروه دامپزشکی، واحد بابل، دانشگاه آزاد اسلامی، بابل، ایران میثم رامشگر گروه زیست شناسی، واحد بابل، دانشگاه آزاد اسلامی، بابل، ایران Journal Article 2025 04 18 Depression is a prevalent mental disorder affecting millions of people worldwide, and its incidence continues to rise, highlighting the need for research using reliable depression models. This study aimed to investigate the effects of diazepam and sertraline on biochemical and molecular parameters in zebrafish (Danio rerio) subjected to the Unpredictable Chronic Stress (UCS) protocol. Biochemical analyses were conducted by measuring cortisol levels, and molecular analyses were performed by assessing the expression of pro- and anti-inflammatory cytokine genes. The results demonstrated that diazepam, sertraline, and their combination significantly prevented depression-related effects by reducing the expression of pro-inflammatory cytokine genes (TNF-α, IL-6). Sertraline exhibited the strongest inhibitory effect on cortisol, significantly lowering its levels from approximately 1 ng/g tissue to 0.25 ng/g tissue. These findings confirm previous data indicating that the UCS protocol induces behavioral and neuroendocrine changes in zebrafish, which can be mitigated by diazepam and sertraline administration. Furthermore, this study reinforces the use of zebrafish as a model organism for investigating the behavioral and physiological effects of stress. یکی از بیماری‌های ذهنی که امروزه بسیاری از مردم جهان را تحت تأثیر قرار داده است، افسردگی می‌باشد. طبق آمار‌ها، این مشکل هر روز جدی‌تر می‌شود که نیاز روز‌افزون به تحقیق بر روی مدل‌های افسردگی را نمایان می‌کند. هدف از این تحقیق، بررسی تأثیرات دیازپام و سرترالین بر پارامتر‌های بیوشیمیایی و مولکولی در ماهی زبرا (Danio rerio) با استفاده از پروتکل UCS (Unpredictable Chronic Stress) می‏باشد. آزمایش‌های بیوشیمیایی با اندازه‌گیری کورتیزول و آزمایشات مولکولی با بررسی بیان ژن سایتوکاین‌های پیش‌التهابی و ضد‌التهابی انجام شد. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که دیازپام، سرترالین و ترکیب آنها به شکل معنیداری موجب پیشگیری از اثرات افسردگی با کاهش معنی‌دار در میزان بیان ژن سایتوکاینهای پیشالتهابی (TNF-α, IL-6) می‌گردد. همچنین سرترالین بیشترین اثر مهاری را بر میزان کورتیزول داشته و موجب کاهش معنیدار سطوح آن (از حدود ۱ نانوگرم کورتیزول بر ‌گرم بافت به ۰.۲۵ نانوگرم بر ‌گرم بافت) می‌گردد. در این پژوهش داده‌های قبلی تأیید شد که نشان می‌دهد پروتکل UCS موجب القای تغییرات رفتاری و نوروآندوکرین در ماهی زبرا می‌گردد که با مصرف دیازپام و سرترالین، می‌توان از آن‌ها پیشگیری نمود. همچنین این مطالعه استفاده از ماهی زبرا به‌عنوان ارگانیسم مدل در مطالعات تأثیرات رفتاری و فیزیولوژیک استرس را تقویت نمود.

https://jvlr.semnan.ac.ir/article_10903_b4337d69a5afc0c2ff74d7c95065edf3.pdf